Nhà cách mạng Khuất Duy Tiến - Người con ưu tú của Thủ đô Hà Nội

Đăng lúc: Thứ ba - 18/02/2014 17:00 - Người đăng bài viết: Khuat Quang Thin
(Bài viết Hưởng ứng cuộc phát động viết về đất và người Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 60 năm giải phóng Thủ đô (1954-2014)
Đồng chí Khuất Duy Tiến (1910 -1984), sinh trưởng trong một dòng họ danh giá - họ Khuất ở làng Thuần Mỹ, tổng Tường Phiêu, huyện Tùng Thiện, tỉnh Sơn Tây (nay là xã Trạch Mĩ Lộc, huyện Phúc ThọThành phố Hà Nội). Đồng chí là hậu duệ của các bậc khoa bảng nổi tiếng như Khuất Quỳnh Cửu và Khuất Nhữ Lộc…, trong đó Khuất Quỳnh Cửu đỗ Tiến sĩ khoa Kỷ Mùi, niên hiệu Cảnh Thống (năm 1499) và làm quan đến chức Lễ bộ Thượng thư, thời nhà Mạc. Là con trai duy nhất trong một gia đình giàu có, gồm 8 chị em (thân phụ là ông Khuất Duy Tiết, có thời kỳ làm Chánh tổng Tường Phiêu), đồng chí Khuất Duy Tiến được gia đình nuôi ăn học chu đáo( [1]). Đồng chí Khuất Duy Tiến có người em ruột là bà Khuất Thị Bảy, cán bộ lão thành cách mạng (sau này là vợ của nguyên Ủy viên Bộ Chính trị Hoàng Quốc Việt).

Sau khi học xong Tiểu học ở quê, đồng chí vào học Trường Bưởi tại Hà Nội. Tuy nhiên, đồng chí học đến năm thứ 3 thì đồng chí bị đuổi học vì tham gia để tang chí sĩ Phan Chu Trinh và đòi thả chí sĩ Phan Bội Châu. Với tư chất thông minh và ham học hỏi, đồng chí là một trong những người thông thạo tiếng Pháp của vùng xứ Đoài. Năm 1927, đồng chí Khuất Duy Tiến đỗ trường Cao đẳng Thương mại Hà Nội.

Đồng chí Khuất Duy Tiến lớn lên trong bối cảnh đất nước, quê hương đắm chìm  dưới ách nô lệ của bọn đế quốc thực dân. Qua sách báo tiến bộ của Đảng Cộng sản Đông dương lưu hành công khai, đồng chí đã nhận ra nguyên nhân của mọi bất công, thối nát đương thời và sớm có tư tưởng yêu nước, căm thù sâu sắc bọn đế quốc, phong kiến tay sai. Năm 1928, đồng chí gia nhập tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội - một tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập năm 1925. Sau đó, đồng chí đã hoạt động tích cực tại Trường Cao đẳng Thương mại Hà Nội và một số địa phương khác.

Năm 1930, đồng chí Khuất Duy Tiến gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, tiếp đến, tháng 11/1930 đồng chí là Ủy viên Thường vụ Xứ ủy Bắc kỳ, phụ trách khu vực Hải Phòng sau đó làm Bí thư Tỉnh ủy Nam Định. Năm 1931, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và đưa đi đày tại Côn Đảo với thời gian là 5 năm (1931-1936). Tuy nhiên, năm 1936, Mặt trận bình dân của Pháp giành thắng lợi và đồng chí thoát khỏi nhà tù đế quốc, tiếp tục hoạt động cách mạng. Những năm 1937-1939, đồng chí trở về Hà nội làm báo Le Travail (Lao động)- một tờ báo công khai của Đảng. Cũng trong thời gian này, Đảng Cộng sản Đông dương cử đồng chí ra ứng cử Nghị viện Thành phố Hà nội và đạt số phiếu cao, nhưng thực dân Pháp đã hủy bỏ kết quả bầu cử và đưa đồng chí về quản thúc tại quê nhà (làng Thuần Mỹ). Chính thời gian quản thúc ở quê nhà, nhờ uy tín của đồng chí Khuất Duy Tiến mà các tài liệu sách báo của Đảng, đã đến được với các thanh niên yêu nước trong làng, xã như các đồng chí Nguyễn Huy Phường, Khuất Thị Tuyện (em gái của đồng chí Tiến). Họ là những người tham gia tổ chức Thanh niên Cứu quốc đầu tiên của địa phương.
Làng Thuần Mỹ cũng là cơ sở hoạt động của nhiều cán bộ của Trung ương và Xứ ủy như đồng chí Trường Chinh, Trần Huy Liệu, Hoàng Quốc Việt… Ngày 01-9-1940, Chi bộ Cộng sản đầu tiên của làng Thuần Mỹ gồm 3 đảng viên do đồng chí Phan Trọng Tuệ làm Bí thư đã đánh dấu một bước ngoặt trong phong trào cách mạng của khu vực Sơn Tây. Sự kiện thành lập chi bộ Đảng địa phương không thể tách rời vai trò tuyên truyền, gây dựng của đồng chí Khuất Duy Tiến. Cuối năm 1939, đồng chí Khuất Duy Tiến lại bị thực dân Pháp bắt và đày lên ngục Sơn La. Những năm thập niên 40, đồng chí hoạt động trong phong trào Văn hóa cứu quốc cùng các ông Nguyễn Huy TưởngNhư PhongNguyễn Đình ThiTrần Quốc Hương

Tháng 3-1945, khi Nhật đảo chính Pháp tại Đông dương, đồng chí đã vượt ngục về Hà Nội chuẩn bị tham gia giành chính quyền. Thời gian này, đồng chí Khuất Duy Tiến thường xuyên liên lạc, vận động giới công thương Hà nội yêu nước, đóng góp tài chính cho hoạt động cách mạng, trong đó tiêu biểu là gia đình ông Trịnh Văn Bô, đã hiến cho cách mạng hàng chục cây vàng đồng thời tạo điều kiện giúp đỡ nơi ăn, chốn ở và các điều kiện vật chất khác cho các đồng chí trong Ban Thường vụ Trung ương Đảng.  Tháng 8 -1945, đồng chí Khuất Duy Tiến cùng nhà văn Nguyễn Đình Thi, đại diện giới trí thức tham gia Quốc dân đại hội Tân Trào (Tuyên Quang).
Sau ngày giành chính quyền ở Thủ đô thắng lợi, đồng chí Khuất Duy Tiến được Đảng và tổ chức tin dùng đã giao cho nhiều trọng trách như: Phó Bí thư Thành ủy  kiêm Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính Thành phố Hà Nội trong thời gian Bác sĩ Trần Duy Hưng làm Chủ tịch Ủy ban hành chính Thành phố. Chính trong thời gian này, đồng chí đã đóng góp rất nhiều công sức cho công tác xây dựng chính quyền thời kỳ đầu, phụ trách nhiều công việc khác nhau như: quân sự, kinh tế, hành chính, đảng vụ. Năm 1946, đồng chí Khuất Duy Tiến là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 1 đại diện khu vực Sơn Tây, Bí thư Thành bộ Việt Minh tại Hà nội.

Tháng 2 năm 1947, đồng chí được bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban hành chính Hà nội, kiêm Phó Cục trưởng Cục Chính trị Bộ Quốc phòng và Trưởng phòng Dân quân toàn quốc của Cục Chính trị. Tháng 10-1947, Uỷ ban Hành chính kháng chiến được đổi tên thành Uỷ ban kháng chiến hành chính (UBKCHC). Đây là hình thái chính quyền đặc thù, vừa làm chức năng lãnh đạo kháng chiến, vừa làm chức năng quản lý hành chính trong hoàn cảnh thành phố đã bị địch kiểm soát.
Sau một thời gian làm Đổng lý sự vụ Bộ Nội vụ, đồng chí Khuất Duy Tiến được Đảng và Chính phủ giao nhiệm vụ làm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính Đặc khu Hà Nội (sau khi Hà Nội sáp nhập với Hà đông và là một khu thuộc Liên khu III) đồng thời giữ chức Phó Bí thư Thành ủy Hà nội kiêm Trưởng ban Tuyên huấn. Do vị trí chiến lược của Thủ đô Hà Nội, ngày 11-5-1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh đặt UBKCHC Hà Nội trực thuộc chính phủ; Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo và chỉ đạo Đặc khu Hà Nội. Trung ương Đảng chỉ định đồng chí Trần Quốc Hoàn làm Bí thư; các đồng chí Khuất Duy Tiến và Nguyễn Văn Phương là Ủy viên thường vụ Đặc khu ủy Hà nội. Ngày 01-6-1949, Trung ương Đảng có Chỉ thị đặc biệt cho Đặc khu Hà Nội về nhiệm vụ chuẩn bị chiến trường Thủ đô. Đồng chí Khuất Duy Tiến đã cùng tập thể lãnh đạo Thành phố vừa tập trung xây dựng, tổ chức lực lượng mọi mặt vừa trực tiếp lãnh đạo chống địch càn quét khủng bố; kiên quyết phá tề, phá các tổ chức của địch, ra sức phòng, trừ gian bảo vệ cơ sở; tích cực phá hoại kinh tế, tài chính của địch, bán công phiếu kháng chiến đồng thời xây dựng kinh tế tài chính của ta; chống các luận điệu xấu của địch, động viên tinh thần kháng chiến của nhân dân Thủ đô. Năm 1952, đồng chí Khuất Duy Tiến giữ chức Ủy viên Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu IV.

Cuối tháng 8-1954, Trung ương Đảng đã bổ sung và tăng cường cán bộ cho Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội, thành lập Đảng ủy tiếp quản thành phố. Ngày 29-8-1954, Trung ương Đảng ra quyết định bổ sung 05 đồng chí, trong đó có đồng chí Khuất Duy Tiến vào Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội nhằm hoàn thành tốt vai trò lãnh đạo công tác tiếp quản Thành phố. Bằng tài năng và đức độ của một cán bộ dày dạn kinh nghiệm, đồng chí đã cùng tập thể Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố làm tròn nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân Thủ đô giao phó.

Ngày 10-10-1954, Thủ đô Hà Nội hoàn toàn giải phóng trong niềm vui hân hoan của hàng chục vạn công dân Hà Nội. Cuộc tiếp quản một thành phố lớn với nhiều vấn đề phức tạp đã được giải quyết nhanh gọn, đảm bảo an toàn về con người và vật tư, máy móc, giúp cho nhịp độ sản xuất nhanh chóng hoạt động bình thường, an ninh trật tự được thiết lập góp phần củng cố niềm tin của nhân dân Thủ đô. Để có được kết quả kỳ diệu đó, không thể thiếu vai trò to lớn, hữu hiệu của một cán bộ tâm huyết, năng lực – Khuất Duy Tiến.
Năm 1957, do sức khoẻ hạn chế, đồng chí Khuất Duy Tiến đã đã nghỉ hẳn để chữa bệnh. Đồng chí đã qua đời tại Hà Nội vào ngày 11-2-1984, hưởng thọ 74 tuổi.
Để ghi nhớ công lao to lớn của đồng chí Khuất Duy Tiến, một nhân vật lịch sử đã có nhiều đóng góp cho đất nước nói chung và nhân dân Thủ đô Hà Nội nói riêng, Đảng và Nhà nước đã tặng thưởng đồng chí nhiều phần thưởng cao quý. Đặc biệt, năm 2001, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã Quyết định đặt tên một con đường Khuất Duy Tiến. Đây là con đường nối từ ngã tư Trần Duy Hưng - Đại lộ Thăng Long đến đường Nguyễn Trãi thuộc quận Thanh Xuân với chiều dài là 1.700m, rộng 7-10m. Đồng chí Khuất Duy Tiến mãi mãi là niềm tự hào của Đảng bộ và nhân dân Thành phố Hà Nội.
                                      
Phúc Thọ, tháng 02/2014

 Trần Văn Ẩm
(Phó Trưởng ban Dân vận Huyện ủy Phúc Thọ, Hà Nội)


([1])  Đồng chí Khuất Duy Tiến còn có người em là Khuất Thị Tuyện tham gia hoạt động cách mạng trước năm 1945 (năm 2012, Bà được Thành ủy Hà Nội công nhận là “Lão thành cách mạng”). Bà Tuyện còn có con gái là Anh hùng Liệt sỹ Cao Thị  Nấm được Chủ tịch nước ký Quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày 28-4-2000.
Tác giả bài viết: Trần Văn Ẩm - (Phó Trưởng ban Dân vận Huyện ủy Phúc Thọ, Hà Nội)
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Giới thiệu Trang tin điện tử Họ Khuất Việt Nam

Sau sự thành công của Trang Diễn đàn , Ban Quản trị Diễn đàn Họ Khuất Việt Nam và Ban Liên Lạc Họ Khuất Việt Nam đã nhóm họp và quyết định xuất bản Trang tin điện tử tại địa chỉ website www.hokhuatvietnam.org/news. Trang tin Điện tử sẽ cập nhật các thông tin từ Diễn đàn Họ Khuất, từ hoạt động...

quang cao 2 ben

Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến Trang tin và Diễn đàn Họ Khuất Việt Nam từ đâu

Từ bạn bè, gia đình người thân

Từ các chương trình tìm kiếm

Từ các Website dòng họ khác

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 46
  • Hôm nay: 1153
  • Tháng hiện tại: 21486
  • Tổng lượt truy cập: 2940949

Tin tức nổi bật